W literackim krajobrazie współczesnej Polski Malcolm XD jawi się niczym demiurg absurdu, który z materii codzienności potrafi ulepić narrację o sile niemalże mitotwórczej. „Edukacja XD. Nauka biznesu po polsku” to jego kolejna podróż przez rafy i rozpadliny naszej rodzimej rzeczywistości – ale tym razem nie chodzi o sentymentalne wspominki czy internetowy pastisz. To zapis zderzenia idei przedsiębiorczości z betonem polskiej prowizorki i genialnej nieporadności.

Książka, choć pisana językiem lekkim, ironicznym i wręcz pulsującym od barwnych porównań, niesie ze sobą głęboką obserwację społeczną. Malcolm XD – jak nikt inny – potrafi uchwycić momenty, które w masowej świadomości nie mają prawa stać się literaturą: rozmowy przy kasie w Biedronce, ukryte mechanizmy osiedlowych startupów (czyt. grill z zapiekankami z mrożonki), czy kolejne wcielenia polskiego „kombinatora”, który wciąż wierzy, że sukces można osiągnąć bez znajomości, ale nie bez znajomości kogoś, kto ma znajomości.

„Edukacja XD” nie jest jednak satyrą dla samej satyry. To swoisty pamiętnik prób, błędów i eksperymentów podejmowanych przez narratora w świecie, gdzie „biznes” częściej znaczy „kup tanio, sprzedaj drożej (ale bez paragonu)”, niż „strategia rozwoju w horyzoncie pięcioletnim”. Malcolm XD daje nam wgląd w kulisy lokalnego kapitalizmu spod znaku przyczepy gastronomicznej, garażowego e-commerce i niekończących się pivotów między handlem, usługą a snem o byciu „na swoim”.

Jednak pod warstwą komizmu i gawędziarskiego luzu skrywa się książka o pewnym pokoleniu – tym, które nie miało podręcznika do życia w Polsce po transformacji. Malcolm XD, świadomie lub nie, stworzył swoisty suplement do „Kapitału” Marksa – tyle że pisanego sprayem na ścianie podziemnego parkingu Galerii Handlowej.

Język Malcolma nie zna granic – potrafi być liryczny w opisie rozpadającego się pawilonu handlowego i brutalnie dosadny w analizie motywacji samozwańczych coachów sukcesu. Każdy rozdział to osobny esej, który balansuje na granicy memicznej groteski i bolesnego realizmu. A jednak, mimo tej osobliwej formy, autor nie kpi ze swoich bohaterów – przeciwnie, obdarza ich czułością i zrozumieniem, których nie znajdziemy w żadnym podręczniku do ekonomii.

„Edukacja XD” to więcej niż książka – to przewodnik po Polsce równoległej, tej spoza ekranów telewizyjnych debat o PKB. To głos tych, których marzenia o biznesie zderzyły się z rzeczywistością w postaci zepsutego terminala płatniczego i niezapłaconej faktury.

Czy można się na niej czegoś nauczyć? Owszem – ale niekoniecznie tego, czego uczy się na MBA. Raczej tego, że polska szkoła życia, choć pełna porażek i improwizacji, bywa miejscem narodzin prawdziwej kreatywności. I że czasem, by zrozumieć ekonomię, wystarczy posłuchać opowieści o człowieku, który chciał sprzedać kebaba z busa, ale przypadkiem wynalazł nowy model franczyzy.

Malcolm XD, z właściwym sobie wdziękiem i bezczelnym urokiem, napisał książkę, która jest jak złoty łańcuch z odpustu – może nie z prawdziwego kruszcu, ale błyszczy tak, że nie sposób oderwać wzroku.

Wydawnictwo: W.A.B.